image ظرفیت کشتی (PAYLOAD) image مراحل صادرات کالا

با ما تماس بگیرید...

ارسال پیام
  • en
  • fa

بارنامه دریایی

paperless_trade

بارنامه دریایی
تاریخچه بارنامه:
آنچه مسلم است تاریخچه بارنامه به حمل دریایی شروع شده است . اگرچه حمل بارنامه با کشتی بیش از هزار سال قدمت دارد ولی به درستی معلوم نیست از چه زمانی استفاده از بارنامه معمول شده است.ابتدا صاحب کالا نماینده خود را همراه کالا اعزام می نمود تا کالا را در بندر مقصد تحویل بگیرد ولی با توجه به افزایش حجم کالا و تعداد فروشندگان، این کارعملی نبود و در نتیجه صاحب کشتی به هنگام تحویل بار،رسیدی به صاخب کالا می داد و هنگام رسیدن به مقصد و تحویل کالا به گیرنده رسیدی از آن دریافت می نمود،تا اینکه در نیمه دوم قرن شانزدهم برای تخویل و تخول کالا از برگ هایی به نام بارنامه استفاده نمود تا به مرور به شکل بارنامه های امروزی درآمد.از قرن نوزدهم کشورهای فعال در امور دریایی، اقدام به تدوین مقررات مربوط به حمل دریایی نمودند و به تدریج شرایط و مقررات بارنامه را تعیین و تکمیل کردند.
اولین تعریفی که از تعریف بارنامه به عمل آمده این است:
بارنامه سندی است که از طرف صاحب کشتی با ذکر تعداد و کیفیت محموله تهیه و تنظیم شده و بر طبق آن بارگیری انجام میشود و در سه نسخه صادر میشده است.
در قانون دریایی ایران مصب سال 1343 بارنامه دریایی چنین تعریف شده است:
بارنامه دریایی سندی است که مشخصات کامل بار در آن قید و توسط فرمانده کشتی که از طرف صاحب او برای این منظور شده امضا گردد و به موجب آن تعهد میشود،بارتوسط کشتی به مقصد حمل و تحویل گیرنده داده شود.
بطور کلی میتوان بارنامه را چنین تعریف کرد:
بارنامه عبارت است از سندی که حمل کننده یا نماینده وی پس از وصول کالا صادر می نماید و حاکی از حمل کالای معینی از یک نقطه (مبدأ حمل) به نقطه دیگر (مقصد حمل) با وسیله مورد توافق ( کشتی – قطار – کامیون – هواپیما و یا ترکیبی از آنها) در مقابل کرایه حمل معین میباشد.
چنانچه گفتیم بارنامه دریایی در حقیقت سند قرارداد حمل و نقل دریایی است و خود قرارداد نیست در حالیکه چه در حقوق داخلی و چه در حقوق خارجی برخی دقت لازم را نکرده و بارنامه را قرارداد حمل و نقل دانسته اند و این اشتباهی است که قانونگذار ایران نیز در تعریفی که از قرارداد باربری دریایی در بند دو ماده پنجاه و دو قانون دریایی ارایه کرده مرتکب آن شده است،هرچند در بند هفت همین ماده به حقیقت امر توجه کرده و به سند بودن بارنامه تصریح کرده است.

بارنامه معمولاٌ حاوی اطلاعات زیر می باشد ( مطالب مندرج در بارنامه ) :
1_ شماره بارنامه
2_ نام و آدرس حمل کننده
3_نام و آدرس فرستنده کالا
4_نام و آدرس گیرنده کالا
5_ نام و آدرس طرف ابلاغ شونده
6_نام و یا شماره وسیله حمل
7_شماره سفر یا شماره پرواز
8_نام مبدأ بارگیری یا دریافت کالا
9_نام مقصد یا تحویل کالا
10_مشخصات کالا
11_تعداد بسته ها و نوع بسته بندی
12_شرح کالا
13_وزن ناخالص کالا
14_ابعاد کالا
15_نحوه پرداخت کرایه حمل
16_تعداد نسخ اصلی صادر شده
17_تاریخ حمل و تاریخ صدور بارنامه
18_شماره اعتبار اسنادی ثبت سفارش یا مجوزهای دیگر
19_امضاء حمل کننده یا نماینده مجاز وی
تبصره:بنا به توافق حمل کننده و صاحب کالا ممکن است تغییر کند، یعنی مطالب هم میتواند حذف شود هم اضافه.

آثار حقوقی بارنامه:
1_بارنامه دلیل انعقاد حمل دریایی است. بدین معنا که صرف صدوربارنامه مثبت، وجود قرارداد حمل بین فرستنده و متصدی حمل و نقل میباشد و احتیاج به ارایه دلیل دیگری برای اثبات آن وجود ندارد.
2_بارنامه ثابت میکند که فرستنده کالاهایی را به متصدی حمل تسلیم کرده است.در این حالت،بارنامه در نقش رسید تحویل کالا ،ظاهر میشود.پس از صدور بارنامه،یگر متصدی حمل برخلاف مندرجات آن ادعایی داشته باشد،پذیرفته نمیشود زیرا صدور بارنامه آماده است بر تحویل کالا از جانب فرستنده،به همان کیفیت یبان شده در بارنامه.
3_بارنامه دلیل مالکیت محسوب میگردد.با توجه به ضرورت سرعت در امور تجاری، دارنده آن ،صاحب کالا تلقی می شود تا بدین وسیله در تخلیه و تحویل کالا به مالک آن تسریع گردد.آنچه فوقاٌ گفته شد، در واقع مهمترین آثار حقوقی بارنامه دریایی است که در تجارت بین المللی دارای اهمیت فوق العاده ای میباشد، اما در عین حال بارنامه دارای خصوصیات و آثار دیگری نیز میباشد.
4_ سندیت قابل معامله و قابل ظهرنویسی و معمولاٌ به حواله کرد صادر میشود ولی میتوان به نام حامل نیز آنرا صادر نمود.
5_بارنامه باید بدون قید و شرط باشد ، مگر آنکه طور دیگری بین طرفین توافق شده باشد.
6_تاریخ صدور آن از اهمیت زیادی برخوردار است، از جمله بر طبق ماده 47 مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی،بارنامه ای که پس از بیست و یک روز از تاریخ صدور به بانک ارایه شود، مورد قبول بانک ها نمیباشد مگر آنکه شرط دیگری در اعتبار مقرر،پیش بینی شده باشد.
مشخصات و ویژگی های بارنامه معتبر و قابل قبول در تجارت بین الملل:
در تجارت بین الملل، اسناد حمل باید دارای خصوصیات ویژه ای باشند تا از نظر پرداخت وجه،یعم از وجه کالا یا کرایه حمل ،تأخیر و اشکالی بوجود نیاید.لذا هم فروشنده به عنوان طرف معامله با خریدار و هم خمل کننده یا نماینده و کارگزار وی به عنوان طرف دیگر قرارداد باید در تهیه و صدور اسناد حمل دقت لازم را به عمل آورند.
این ویژگی ها در مورد بارنامه با توجه به مقررات بین المللی و بانکی عمدتاٌ به شرح زیر است:
1_صدور بارنامه در نسخ کامل و ارایه آن به بانک جهت جلوگیری از سوء استفاده های احتمالی
2_بارنامه بدون قید و شرط سندی است که بر روی آن یادداشت یا عبارتی مبنی بر معیوب بودن کالا یا بسته بندی آن درح نشده باشد.طبق نشریه 283 اتاق بازرگانی بین المللی بنام بارنامه بدون قید و شرط است، با استفاده از این شرط فروشنده متعهد است کالا را در شرایط و بسته بندی مناسب تحویل حمل کننده دهد.
3_بارنامه حاکی از بارگیری کالا برروی وسایل حمل باشد مگر آنکه در شرایط دیگر قید شده باشد.
4_گاهی بارنامه به حواله کرد صادر می شود.معمولاٌ بارنامه ها را به حواله کرد بانک که یک طرف معامله است، صادر مینمایند و در حقیقت این بانک است که گیرنده کالا بوده و اختیار ظهرنویسی بارنامه را در ازاء انجام عملیات بانکی خواهد داشت.
5_نحوه پرداخت کرایه حمل در بارنامه معمولاٌ به صورت پیش پرداخت یا پس کرایه میباشد و طبق شرایط قرارداد فیمابین خریدار و فروشنده در بارنامه درج میگردد.
6_تاریخ صدور بارنامه و سایر اسناد حمل باید پس از تاریخ گشایش و ابلاغ اعتبار و یا تاریخ ثبت سفارس باشد مگر آنکه توافق دیگری بین خریدار و فروشنده صورت گرفته باشد.درواقع خریدار باید ابتدا مقررات ورود کالا را رعایت و مجوزهای لازم را اخذ و مشخصات کالا را در بانک ثبت کننده سفارش ، به ثبت رسانده باشد و سپس در مورد حمل کالا و صدور بارنامه و سایر اسناد حمل اقدام نماید.
7_حداکثر مهلت ارایه بارنامه به بانک از تاریخ صدور یا حمل کالا 21 روز است.طبق ” مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی اتاق بازرگانی بین المللی” بانک ها از قبول اسنادی که بیش از 21 روز از تاریخ صدور آنها به بانک ارایه شود امتناع خواهند کرد مگر اینکه مدت مشخصی در اعتبار قید شده باشد.بارنامه ای که بیش از مهلت مذکور از صدور آن گذشته باشد ، به بارنامه کهنه معروف است و از درجه اعتبار ساقط است مگر اینکه بانک بازکننده اعتبار پرداخت وجه کالا را در قبال ارایه بارنامه مذکور بلامانع تشخیص دهد.

خصوصيات و ویژگی های بارنامه دريايي معتبر:
1_شاهديست بر اجراي قرارداد حمل
2_تأييديست بر وصول كالا و به عنوان رسيد دريافت كالا نيز محسوب ميشود.
3_سنديست قابل معامله و نهايتاٌ به عنوان سند مالكيت كالا تلقي ميشود.
4_قابل ظهرنويسي است.
5_معمولاٌ به حواله كرد صادر ميشود ولي ميتوان به نام حامل نيز صادر كرد.
6_بارنامه بايد بدون قيد و شرط باشد ، مگر آنكه به طريق ديگر بين طرفين توافق شده باشد.
7_تعداد نسخ بارنامه مشخص باشد (معمولاٌ در سه نسخه اصل صادر ميگردد ولي ميتوان رونوشت غير قابل معامله نيز صادر كرد).
8_وضعيت پرداخت كرايه حمل بايد مشخص گردد كه به صورت پيش پرداخت و يا پس كرايه در مقصد ميباشد.
9_تاريخ صدور بارنامه كه از اهميت زيادي برخوردار است. همانطور كه اشاره شد طبق ماده 47 مقررات متحدالشكل اعتبارات اسنادي نشريه شماره 400 اتاق بازرگاني بين المللي بارنامه ايكه پس از 21 روز از تاريخ صدور به بانك ارايه شود بارنامه كهنه كه اصطلاحاً ( stale ) ناميده ميشود و مورد قبول بانكها نمي باشد مگر اينكه شرط ديگري در اعتبار مقرر و پيش بيني شده باشد.

تقسيم بندي بارنامه هاي دريايي:
بارنامه هاي دريايي متفاوت مي باشند و از جهات مختلف تقسيم بندي شده اند:
الف_از جهت موقعيت كالا ء موضوع بارنامه
1_بارنامه دريايي كالاي بارگيري شده
2_بارنامه دريايي كالاي دريافت شده
ب_از جهت تعدد وسايل حمل
1_بارنامه دريايي مستقيم
2_بارنامه دريايي غير مستقيم يا سراسري
ج_از جهت وضعيت و كميت كالاي موضوع حمل
1_بارنامه دريايي تمييز يا غير مخدوش
2_بارنامه دريايي غير تمييز يا مخدوش
د_از لحاظ نوع سرويس
1_سرويس منظم كشتيراني
2_سرويس چارتر
_بارنامه دريايي كالاي بارگيري شده:
بانامه ايست حاكي براينكه كالا توسط متصدي حمل ، تحويل گرفته شده و در كشتي بارگيري شده است،اين بارنامه بايد ظرف 24 ساعت پس از بارگيري صادر شود . بر روي چنين بارنامه اي عبارت (Shipped يا On board ) قيد ميشود.
_بارنامه دريايي كالاي دريافت شده:
اين بارنامه حاكي بر آنست كه كالا توسط متصدي حمل يا فرمانده كشتي براي حمل دريافت شده است. “در عمل نيز بانك ها از قبول چنين بارنامه اي استنكاف مي ورزند مگر آنكه گي قرارداد منعقده بين خريدار و فروشنده اعتبار آن مورد پذيرش واقع شده و بانك نيز دستور خلاف از سوي ذينفع نداشته باشد.” در روي چنين بارنامه اي عبارت ( Received for Shipment ) قيد مي شود.
_بارنامه دريايي مستقيم:
بارنامه اي كه حاكي بر حمل كالا از بندري به بندر ديگر بدون تغيير كشتي حامل كالا مي باشد و دلالت بر ارسال مستقيم كالا به گيرنده آن دارد.
_بارنامه دريايي غيرمستقيم:
بارامه اي كه يك قسمت از حمل محموله از طريق دريا و بوسيله شركت صادركننده بارنامه حمل مي شود و قسمت هاي ديگر سفر ممكن است از طريق دريا بوده ولي بوسيله شركتهاي حمل ونقل ديگر انجام ميشود يا اينكه علاوه بر كشتي ، از وسايل حمل و نقل ديگرمانند كاميون، هواپيما و ترن استفاده ميگردد، در اين نوع بارنامه حتماٌ بايد سفر دريايي وجود داشته باشد.
شرايط و ویژگی های بارنامه سراسري:
1_حاكي از بارگيري كالا روي وسسيله حمل مي باشد.
2_بدون قيد و شرط است.
3_حاكي از نحوه پرداخت كرايه حمل است.
4_در سه نسخه كامل صادر ميشود.
5_تاريخ صدور بارنامه مشخص مي باشد.
_بارنامه دريايي تمييز يا غير مخدوش يا بدون قيد و شرط:
اگر روي بارنامه ذكري از معيوب بودن كالا يا بسته بندي آن نشده باشد و به ضميمه آن نيز يادداشتي نباشد، بارنامه تمييز يا غير مخدوش يا بدون قيد و شرط ناميده ميشود و بر روي چنين بارنامه اي عبارت زير قيد مي شود:
RECEIVED IN APPARENT GOOD ODER AND CONDITION
(نامه اي كه به عنوان گارانتي از طرف فروشنده كالا بابت ادعاي خسارت خريدار به وي خواهند داد ، ارزش قانوني ندارد وخريدار نمي تواند پولي را بگيرد چون خسارات را بايد حمل كننده پرداخت كند.)
_بارنامه دريايي غير تمييز يا مخدوش:
بارنامه ايست كه صريحاٌ بر نقص و عيب كالا يا بسته بندي آن باشد، در معاملات مبتني بر اعتبارات اسنادي بانك ها از قبول بارنامه هاي غير تمييز ويا مخدوش خودداري مي نمايند.
_بارنامه دريايي متعلق به سرويس هاي منظم كشتيراني:
اين بارنامه براي محموله كشتي هايي صادر مي شود كه داراي برنامه حركت مشخص بوده و مسيرهاي مشخصي را طي ميكنند، شركت هايي كه به اينگونه حمل ها مبادرت مي ورزند تابع مقررات خاص بوده و داراي نرخ مشخصي نيز مي باشند.
_بارنامه چارتر:
بارنامه ايست كه براي محمولاتي كه با كشتي اجاره اي دربست حمل ميگردد صادر مي شود و حمل محمولات تحت اين بارنامه تابع قرارداد چارتر مي باشد،اين بارنامه مورد قبول بانك ها نمي باشد مگر اينكه خلاف آن شرط شده باشد.
بارنامه ترنشيپمنت:
اين بارنامه صرفاٌ مختص حمل كالا از طريق دريا بوده ولي كالا از يك كشتي به كشتي ديگر منتقل خواهد شد و در آن مبدأ و مقصد محموله و همچنين نقطه انتقال كالا از كشتي اول به كشتي دوم و غيرهمشخص است.
بارنامه پشت سفيد:
ظهر اين بارنامه داراي اطلاعات كلي قرارداد حمل نمي باشد و صرفاٌ به مقررات خاصي اشاره ميشود.
راهنامه دريايي:
اين راهنامه غير قابل انتقال بوده و جهت تحويل كالا به شخصي كه نامش در راهنامه قيد شده است صادر مي شود.
از ديگر بارنامه ها كه از آنها در حمل كالا از طريق دريا نيز استفاده مي شود ، مي توان موارد زير را نام برد:
بارنامه حمل مركب:
زماني كه قرار است حمل كالا با بيش از يك نوع وسيله نقليه انجام شود از اين نوع بارنامه استفاده ميشود و صادركننده مس‍‍ؤليت حمل از زمان دريافت كالا تا تحويل آن را بر عهده دارد.
فرق بارنامه حمل مركب با بارنامه سراسري دريايي آن است كه در بارنامه دريايي يكي از وسايط نقليه مورد استفاده حتماٌ بايد كشتي باشد،ليكن چنين شرطي براي بارنامه مركب وجود ندارد.دوم اينكه در بارنامه حمل سراسري دريايي اين احتمال وجود دارد كه صادر كننده بارنامه فقط مسؤليت حمل آن قسمت كه خود حمل مي نمايد،بر عهده داشته باشد،درصورتيكه چنين احتمالي در بارنامه مركب وجود ندارد.
بارنامه حمل مركب فياتا:
بارنامه حمل مركب به نوعي از سند حمل اطلاق مي گردد كه فياتا آن را جهت استفاده عاملين حمل و نقل كه اعمال مربوط به حمل مركب ( چند منظوره ) را انجام مي دهند ، تنظيم كرده است.
بارنامه فياتا مي تواند به صورت بارنامه دريايي نيز صادر گردد.
سند بارنامه حمل درصورتيكه علامت ” non_negotiable” يعني غير قابل معامله بودن بر روي آن نباشد، قابل معامله است.ان اصل توسط اتاقب بازرگاني بين المللي و برطبق قوانين اتاق بازرگاني وضع گرديده است. قوانيني كه اتاق بازرگاني بين المللي آن را جهت اسناد حمل مركب ( چند منظوره ) به موجب جزوه شماره 481 مطرح و چاپ كرده است. بنابراين بارنامه فياتا علاوه بر آرم اتحاديه عاملين حمل و نقل حاوي آرم اتاق بازرگاني بين المللي نيز مي باشد.
علاوه بر اينكه بارنامه قابل معامله حمل مركب ، راهنمايي جهت انجام اعتبار اسنادي گمرك متحدالشكل و نيز راهنمايي جهت انجام اعتبارات اسنادي اتاق بازرگاني بين المللي محسوب مي شود ، اين بارنامه به عنوان سند حملي كه مورد قبول عاملين حمل و نقل مي باشد به شمار مي رود.
عامل حمل ونقل به عنوان متصدي حمل مركب يا مؤسسه حمل دريايي و نيز صادركننده بارنامه فياتا ، مسؤل اجراي عمل حمل مي باشد. وي نه تنها مسؤليت تحويل كالا در مقصد بلكه مسؤليت تمام متصديان حمل و اشخاص ثالثي را كه براي تمام مراحل حمل توسط وي مورد استفاده واقع شده اند نيز به عهده دارد.
وقتي بارنامه فياتا صادر شد ، عامل حمل و نقل كالا متعهد مي گردد كه در مقابل هر بسته يا تكه بار ، مقدار (SDR) 2 به ازاء هر كيلو وزن ناخالص كالاهاي از بين رفته يا خسارت ديده يا كلاٌ مقدار (SDR) 67/666 ، هر كدام كه زيادتر بود، بپردازد ، يا چنانچه يك مؤسسه حمل مركب مشمول حمل كالا از طريق دريا ، يا راه آب هاي زميني نمي گردد، مبلغ ثابتي معادل (SDR ) 33/8 بر حسب وزن ناخالص كالا بايد بپردازد. درصورتيكه فقدان يا خسارت وارده به كالا ناشي از مرحله خاصي از حمل ونقل در يك عمليات حمل و نقل مركب باشد ، عامل حمل و نقل كالا بر اساس قوانين ضروري ملي يا بين المللي كه در اين مرحله از حمل قابل اجراست ، مسؤل مي گردد.
در هنگام صدور بارنامه حمل مركب فياتا ، عامل حمل و نقل بايد اطمينان حاصل كند كه:
1_مسؤليت كالاهايي كه كه در اين خصوص مشخص مي گردند و نيز حق اختيار كالاهايي كه به او واگذار مي شود را بپذيرد.
2_كالاها بايستي در يك ترتيب و شرايط كاملاٌ خوب و مساعد به سر ببرند.
3_جزييات و مشخصات اسناد با دستورالعمل هايي كه وي دريافت كرده مطابقت داشته باشد .
4_مسؤليت پوشش بيمه اي محموله توسط فرستنده ( امضا كننده ) كالا مورد توافق قرار گرفته باشد.
5_تعداد صدور بارنامه هاي اصلي فياتا كاملاٌ مشخص باشد.
عاملين حمل و نقل كه بارنامه فياتا را صادر مي كنند بايستي متضمن گردند كه مسؤليت وتعهد آنها بر طبق شرايط بارنامه فياتا مي باشد.
“اين سند به رنگ آبي و براي كليه حمل ها اعم از جاده اي ، دريايي ، هوايي ويا تركيبي از آنها صادر مي شود.
فرق عمده بارنامه سراسري دريايي و بارنامه حمل مركب با بارنامه حمل مركب فياتا اين است كه بارنامه حمل مركب فياتا متحدالشكل و يكسان بوده و علاوه بر استفاده براي تركيبي از وسايط نقليه براي حمل هريك از انواع وسايط به تنهايي نيز قابل استفاده است ، در صورتيكه بارنامه هاي حمل مركب و سراسري متحدالشكل نبوده و هر كشوري مقررات خاص خود را پشت آن مي نويسد.

گردآورنده:آقای بپزن لاهوتی

نظرتان را بنویسید

ایمیل شما نمایش داده نمی شود.